Khutbah Jumat Bahasa Jawa Sipat Sipate Tiyang Shalih

NU Cilacap Online –  Sacara umum, tembung “Shalihin” utawi tiyang-tiyang shalih sampun kathah dipun terangaken dening para ahli tafsir kanthi maneka werna pangertosan.

Imam Al-Baidhawi wonten ing tafsiripun Anwarut Tanzil wa Asrarut Ta’wil, ngendika bilih tiyang shalih punika tiyang ingkang ngginakaken yuswanipun kangge taat dhateng Allah lan ngginakaken bandhanipun ing dalan ingkang dipun ridlai dening Allah SWT.

Khutbah Jumat bahasa Jawa wonten kesempatan menika dengan judul ” Sipat Sipate Tiyang Shalih”. Naskah Khutbah dipun serat dening Gus M. Sa’dullah Ketua LD PCNU Banyumas.

Khutbah Sepindah

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِيْ أَمَرَناَ بِالتَّقْوَى، وَوَعَدَ عَلَيْهَا الْجَنَّةَ وَالنَّجَاةَ، وَحَذَّرَ مِنَ الْمَعَاصِي وَالْخَطَايَا، وَأَعَدَّ عَلَيْهَا الْعَذَابَ وَالْهَلَاكَ .أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ، صَلَّى اللهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلَ الصَّلَاةِ وَالتَّسْلِيمِ .أَمَّا بَعْدُ، فَيَآ أَيُّهَا النَّاسُ، أُوْصِيْكُمْ وَنَفْسِيْ اَلْخَاطِئَةَ بِتَقْوَى اللَّهِ، فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْنَ، وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ الْكَرِيْمِ: إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِيْنَ هُم مُّحْسِنُونَ.

 Ma‘asyiral Muslimin rahimakumullah,

Puji syukur, alhamdulillahi rabbil ‘alamin, awit sedaya nikmat saha kanugrahan ingkang sampun kaparingaken déning Allah SWT dhateng kita sedaya, wiwit saking nikmat iman, Islam, sehat wal afiat, saha nikmat kasempetan nglampahi ibadah shalat Jum‘at. Shalawat saha salam mugi tansah kaparingaken dhumateng Nabi kita, Rasulullah Muhammad SAW.

Sabanjuripun, sampun dados amanah kangge kula minangka khatib wonten ing pelaksanaan shalat Jum‘at menika, supados tansah ngelingaken dhiri kita sedaya bab wigatosipun ngukuhaken iman lan ngreksa takwa ing gesang saben dinten.

Amargi iman saha takwa punika ingkang badhe damel tentreming manah nalika kegelisahan nyedhaki kita, saha nguwataken lampah nalika kesel miwiti ngrebat. Lan namung takwa ugi ingkang badhe dados bekal kita lumampah dhateng akhirat benjing.

Ma‘asyiral Muslimin rahimakumullah,

 Ngawiti khutbah Jum‘at menika, khatib badhe nglairaken satunggaling ayat saking Al Qur’an ingkang gadhah teges wigati kangge gesangipun manungsa, mliginipun kangge tiyang Muslim. Ayat menika wonten ing surat Ali Imran, ayat 114:

يُؤْمِنُوْنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الأَخِرِ وَيَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُسَٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرَاتِ وَأُو۟لآئِكَ مِنَ الصَّالِحِيْنَ

Artosipun:Wong-wong mau sami pitados dhateng Allah lan dinten pungkasan, sami dhawuh dhateng ingkang makruf, saha nyegah saking ingkang mungkar lan sami cepet nglampahi rupa-rupa kabecikan; wong-wong punika kalebet tiyang-tiyang shalih.”

Menawi kita teliti kanthi sae, wonten ing ayat punika Gusti Allah Swt sampun nyebataken babagan sipat-sipat ingkang dados ciri tiyang shalih. Ayat punika dados jawaban menawi kita pitaken: kados pundi ta gambaranipun tiyang shalih punika …?!

Sacara umum, tembung “Shalihin” utawi tiyang-tiyang shalih sampun kathah dipun terangaken dening para ahli tafsir kanthi maneka werna pangertosan. Imam Al-Baidhawi wonten ing tafsiripun Anwarut Tanzil wa Asrarut Ta’wil, ngendika bilih tiyang shalih punika tiyang ingkang ngginakaken yuswanipun kangge taat dhateng Allah lan ngginakaken bandhanipun ing dalan ingkang dipun ridlai dening Allah SWT

Imam Ibnu Katsir wonten ing tafsiripun ngandharaken bilih, “Tiyang shalih punika tiyang ingkang sae amalan lahir saha batinipun.” Dene Imam Khazin wonten ing tafsiripun ngendika, “Tiyang shalih punika inggih punika tiyang ingkang akidahipun leres saha amalanipun selaras kaliyan pedoman sunnah saha ketaatan dhateng agami.”

Ma‘asyiral Muslimin rahimakumullah,

 Miturut surat Ali Imran ayat 114 ing nginggil, kita sedaya pikantuk piwulang bilih pamecahan watakipun tiyang-tiyang shalih kados makaten:

Sepisan, piyambakipun pitados dhateng Allah SWT saha dinten Akhir. Piyambakipun punika tiyang ingkang pitados dhateng Allah SWT saha dhateng dinten akhir kanthi iman ingkang saestu, temen-temen, saha boten wonten keraguan wonten ing sajroning manahipun.

Tiyang ingkang pitados dhateng Allah SWT mesthi badhe nglampahi amal shalih. Awit, menawi dipun tingali saking pangertosanipun, iman punika tegesipun yakin wonten ing manah, dipun ucapaken kanthi lisan, saha dipun lampahi kanthi laku tumindak. Piyambakipun nglampahi dhawuhipun Allah SWT saha Rasul-Nya, saestu Allah paring pangajeng-ajeng supados kalebet tiyang shalih. Allah SWT ngendika:

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِى ٱلصَّٰلِحِينَ

Artosipun: “Lan wong-wong ingkang sami iman lan nglampahi amal shalih, temen-temen bakal Kula lebokaké dhateng (golongan) tiyang-tiyang ingkang shalih.” (QS. Al-‘Ankabut: 9).

Miturut Imam Asy-Syaukani ing tafsir Fathul Qadir, panjenenganipun ngendika:
“Tiyang-tiyang shalih punika, sami iman dhateng Allah, lan ing ngriki kalebet ugi sifat-sifat sanesipun, yaiku iman dhateng kitab-kitabipun Allah lan para Rasulipun. Dhasaripun iman punika yaiku iman dhateng apa ingkang sampun dipun-gawa dening Nabi Muhammad SAW.”

Salajengipun, kanthi iman dhateng dinten akhir, manungsa saged saestu mangertosi tujuwaning gesang wonten ing donya, yaiku ngibadah dhateng Allah SWT. Amargi dinten akhir punika wekdal pertanggungjawaban.

Wong ingkang iman dhateng dinten akhir, gesangipun mesthi tansah kagayut kaliyan akhirat lan pepesthen jangka panjang. Panjenenganipun badhe ngginakaken wekdal kanthi samubarang kegiatan ingkang positif lan gadhah nilai ibadah.

Kaping kalih, tiyang shalih punika nglajengaken dhateng tiyang sanes supados nindakaken kabecikan lan nyingkiri maksiat. Miturut Prof. Dr. Wahbah Az Zuhaili wonten ing kitab tafsiripun Al-Munir, panjenenganipun ngendika:

“Tiyang-tiyang beriman punika nglampahi amal shalih, padha ndandani awake dhewe, ngupaya ndandani tiyang sanes, lan nglawan kasasaran saha panyimpangan, saengga pantas dipun sebat minangka tiyang shalih.”

Panyebutan gelar shalih punika minangka wujud pujian saha pangalembana dhateng tiyang-tiyang punika. Kadospundi pujianipun Allah SWT dhateng Nabi Ismail AS, Nabi Idris AS, saha Nabi Dzul-Kifli AS kanthi nyebutaken sifat keshalihanipun ing ayat:

“Kula sampun lebokake piyambakipun dhateng rahmat-Kula. Satemah piyambakipun kalebet tiyang shalih.” (QS. Al-Anbiya’: 86).

Allah SWT ugi ngendika babagan Nabi Sulaiman AS: “Lan lebokna kula kanthi rahmat-Panjenengan dhateng golongan abdi-abdi Panjenengan ingkang shalih.” (QS. An-Naml: 19).

Mila saking punika, tiyang shalih punika kedah dados tuladha, supados tiyang sanes saged niru. Piyambakipun tindak manut norma agami lan sosial ingkang lumampah, tansah nyingkiri maksiat utawi piala dhateng sesami.

Kaping tiga, tiyang shalih punika gadhah sifat grapyak lan cepet wonten ing nindakaken kabecikan. Wong shalih punika tresna kabecikan, tansah semangat nindakaken amal shalih tanpa wonten rasa enggan utawi ngantos-antos.

Ing ngarsanipun Allah SWT, tiyang punika kalebet shalih, sae gesangipun saha perbawane. Panjenenganipun tansah nyibukaken awake dhewe kanthi perkara ingkang positif, saha cepet-cepet nindakaken kebecikan.

Abdi ingkang shalih tansah sami lomba-lomba nindakaken kabecikan kanthi dhasar ikhlas amargi Allah SWT, kados pundi dhawuhipun Allah wonten ing surat Al-Baqarah, ayat 148.

فَاسْتَبِقُوْا الْخَيْرَاتِ

Artosipun: “Mangka padha sesarengan mliginani ing nindakaken kabecikan.” Wonten ing hadits, dhawuh supados enggal-enggal nindakaken kabecikan ugi sampun kaparingi dening Kanjeng Nabi Muhammad SAW:

بَادِرُوْا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ الْلَّيْلِ اَلْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِىْ كَافِرًا أَوْ يُمْسِىْ مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيْعُ دِيْنَهُ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا

Artosipun: “Enggal-enggalen nglampahi amal shalih saderengipun rawuhipun fitnah (musibah) kados pepetengipun wengi ingkang peteng sanget. Ingkang makaten, wonten tiyang ing esuk katingal iman, nanging wonten sore dados kafir. Malah wonten ugi ingkang sore katingal iman, nanging wonten esuk dados kafir. Piyambakipun sade agaminipun amargi namung sethithik bathi saking donya.” (HR Muslim).

Ma‘asyiral Muslimin rahimakumullah,

Monggo kita nglampahi lan nuntun sipatipun tiyang shalih. Mugi Allah paringaken dhateng kita dados abdi ingkang taat, istiqamah, gadhah budi pekerti ingkang mulya, lan tansah pinaringan rahmat-Nipun. Amin, ya rabbal ‘alamin.

اَعُوْذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيْمِ , بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَحِيْمِ . وَالْعَصْرِ . إِنَّ الإنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ . إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ

بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ اْلآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ، وَتَقَبَّلَ مِنِّيْ وَمِنْكُمْ جَمِيْعَ أَعْمَالِنَا إِنَّهُ هُوَ الْحَكِيْمُ الْعَلِيْمُ. أَقُوْلُ قَوْلِيْ هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِيْ وَلَكُمْ وَلِلْمُسْلِمِيْنَ فَاسْتَغْفِرُوْهُ اِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ.

 Khutbah Kaping Kalih

 اَلْحَمْدُ للهِ حَمْدًا كَمَا أَمَرَ. أَشْهَدُ أَنْ لَااِلَهَ اِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، اِلَهٌ لَمْ يَزَلْ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيْلًا. وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ وَحَبِيْبُهُ وَخَلِيْلُهُ، أَكْرَمُ الْأَوَّلِيْنَ وَالْأَخِرِيْنَ، اَلْمَبْعُوْثُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِيْنَ. اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلىَ أَلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ كَانَ لَهُمْ مِنَ التَّابِعِيْنَ، صَلَاةً دَائِمَةً بِدَوَامِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِيْنَ أَمَّا بَعْدُ:

فَيآ أَيُّهَا الْحَاضِرُوْنَ إِتَّقُوْا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَذَرُوْا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ. وَحَافِظُوْا عَلَى الطَّاعَةِ وَحُضُوْرِ الْجُمْعَةِ وَالْجَمَاعَةِ وَالصَّوْمِ وَجَمِيْعِ الْمَأْمُوْرَاتِ وَالْوَاجِبَاتِ. وَاعْلَمُوْا أَنَّ اللهَ أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ بَدَأَ بِنَفْسِهِ. وَثَنَّى بِمَلَائِكَةِ الْمُسَبِّحَةِ بِقُدْسِهِ. إِنَّ اللهَ وَمَلآئِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلَى النَّبِيِّ يآ أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْماً.

 اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ فِيْ العَالَمِيْنَ اِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ.

اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنَاتِ اَلْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وِالْأَمْوَاتِ.
اَللّٰهُمَّ يَا قَوِيُّ يَا مَتِيْنُ، يَا مُعِيْنُ يَارَحِيْمُ، نَسْأَلُكَ لِأَنْفُسِنَا وَلِجَمِيْعِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ اَلْقُوَّةَ فِي الدِّيْنِ، وَالصَّبْرَ عَلَى الْبَلَاءِ وَالثَّبَاتَ عَلَى الطَّاعَةِ وَاْلإِسْتِقَامَةَ عَلَى طَرِيْقِ الْحَقِّ.
اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنَا مِنْ عِبَادِكَ الصَّالِحِيْنَ، وَوَفِّقْنَا لِكُلِّ عَمَلٍ تُحِبُّهُ وَتَرْضَاهُ، وَارْزُقْنَا اْلإِخْلَاصَ فِي الْقَوْلِ وَالْعَمَلِ، وَحُسْنَ الْخَاتِمَةِ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِيْنَ. رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ، وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ. وَصَلَّى اللّٰهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِيْنَ، وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ.

عِبَادَ اللهِ، إِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَإِيْتَاءِ ذِيْ الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ، يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ. فَاذْكُرُوْا اللهَ الْعَظِيْمَ يَذْكُرُكُمْ وَلَذِكْرُ اللهِ أَكْبَرُ.

Download Khutbah Jumat bahasa Jawa

Editor bahasa: Khayaturrohman

 

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *

Back to top button